De impact van generatieve AI op de rol van artsen en hoe dit de patiëntenzorg kan verbeteren

Generatieve AI stapt de spreekkamer binnen om administratieve taken te automatiseren en het proces van het stellen van nauwkeurige diagnoses te versnellen. De wereld van de gezondheidszorg staat op het punt opgeschud te worden - maar zijn we daar klaar voor?
  • Samenvatting
  • Kopzorgen in de gezondheidszorg
  • De veranderende rol van artsen
  • Op bezoek bij de dokter met AI-assistent
  • Geneeskunde beter maken voor iedereen
  • Wat vinden artsen en patiënten van generatieve AI?
  • Moeten artsen zich zorgen maken over hun baan?
  • Geleerde lessen

Samenvatting

Er is de afgelopen jaren veel te doen geweest om generatieve AI. Er zijn echter maar weinig sectoren waar de impact ervan zo transformerend kan zijn als in de gezondheidszorg, waar het de potentie heeft om talloze levens te redden. Een groeiend aantal ziekenhuizen implementeert nu generatieve AI om artsen te helpen administratieve taken te stroomlijnen, de diagnostische nauwkeurigheid te verbeteren en een meer gepersonaliseerde patiëntenervaring te bieden.

  • Bedrijven als Tortus en Nextech hebben AI-aangedreven assistenten voor artsen ontwikkeld die hun gesprekken met patiënten kunnen opnemen en automatisch samenvattingen van hun bezoek kunnen maken.
  • Volgens een enquête uit februari 2024 van Athinahealth is 83% van de artsen van mening dat AI kan helpen hun administratieve lasten te verlichten.
  • Uit onderzoek van PYMNTS Intelligence blijkt dat de markt voor generatieve AI in de gezondheidszorg tegen 2032 bijna 22 miljard dollar zou kunnen bedragen.
  • “Wat deze technologie doet, is dat ik me kan concentreren op de persoon voor me – de belangrijkste persoon, de patiënt”, zegt Dr. Shiv Rao, oprichter en CEO van Abridge, een startup in de gezondheidszorg.
  • “Ik geloof niet dat AI menselijke artsen zal vervangen, maar degenen die AI gebruiken, zullen zoveel capabeler zijn dan degenen die dat niet doen”, zegt dr. Bernard Chang, decaan voor medisch onderwijs aan de Harvard Medical School.

Het lijkt waarschijnlijk dat generatieve AI een belangrijke rol zal spelen in de toekomst van de gezondheidszorg. Deze transitie roept echter een aantal uitdagende vragen op. Wat voor impact heeft dit op de rol van artsen? Hebben we dan nog steeds te maken met een tekort aan gekwalificeerde vakmensen? En hoe kan generatieve AI de patiëntervaring beïnvloeden? Er zijn nog geen definitieve antwoorden, dus we moeten oppassen dat we ons niet te veel laten meeslepen.

Kopzorgen in de gezondheidszorg

Artsen hebben een van de moeilijkste en meest stressvolle banen in de moderne wereld. Als het niet de tijdsdruk of informatie-overload is, dan zijn het wel de repetitieve waslijst aan administratieve taken waar ze constant mee te maken hebben; er is geen gebrek aan obstakels die tussen hen en hun vermogen staan om optimale zorg te bieden. Omdat ze niet in staat zijn om elke patiënt de aandacht te geven die ze verdienen, stellen artsen vaak een verkeerde diagnose en onderwerpen ze ze aan onnodige en vaak dure tests. Dit kan uiteindelijk leiden tot langere wachttijden en ernstige stress veroorzaken bij de patiënten – vaak voor niets.

Generatieve AI kan in dit opzicht een gamechanger zijn voor de gezondheidszorg. Artsen zouden er het meest van kunnen profiteren door hen te helpen bij het automatiseren van administratief werk, zoals het bijwerken van patiëntendossiers en het verzenden van schriftelijke correspondentie. Het kan ook helpen om sneller relevante informatie over de gezondheid van de patiënt te ontdekken, waardoor artsen nauwkeurigere diagnoses kunnen stellen en meer gepersonaliseerde behandelingen voor hun patiënten kunnen bedenken. Op grotere schaal zou het de manier waarop we medische zorg verlenen en ontvangen drastisch kunnen veranderen. Laten we dus eens nader bekijken hoe de gezondheidszorg wordt opgeschud door deze opkomende technologie, en de impact ervan op de rol van artsen in de toekomst.

De veranderende rol van artsen

Generatieve AI kan artsen helpen verschillende administratieve taken te automatiseren, nauwkeurigere diagnoses te stellen en een meer gepersonaliseerde patiëntervaring te bieden.

In de loop van een normale werkdag wordt van een arts verwacht dat hij een breed scala aan routinematige en repetitieve administratieve taken uitvoert, zoals het plannen van afspraken, het beheren en bijwerken van patiëntendossiers, het schrijven van recepten en het interpreteren van testresultaten. Hoewel deze taken belangrijk zijn, gaat dit ook ten koste van de daadwerkelijke zorg die patiënten vereisen en kan het ertoe leiden dat artsen op de automatische piloot werken. Generatieve AI kan helpen bij het automatiseren van veel van deze taken, waardoor de administratieve last voor artsen wordt verminderd en ze zich meer op hun patiënten kunnen concentreren.

Generatieve AI kan artsen ook helpen om sneller tot de juiste diagnose te komen. Het kan patiëntendossiers analyseren om belangrijke informatie te identificeren die de arts mogelijk heeft gemist en alternatieve diagnoses of behandelingen voorstellen die mogelijk geschikter zijn voor de toestand en symptomen van de patiënt. Het kan ook worden gebruikt om medische beelden te analyseren, waaronder röntgenfoto’s, MRI en CT-scans, om verborgen patronen bloot te leggen die voor mensen misschien niet meteen duidelijk zijn en om ziekten nauwkeuriger en in een veel vroeger stadium te diagnosticeren, waardoor de kans op herstel van de patiënt aanzienlijk toeneemt.

Het gebruik van generatieve AI in de gezondheidszorg roept echter een aantal ernstige ethische bezwaren op. Om ook maar enigszins effectief te zijn, moeten generatieve AI-modellen worden getraind op enorme datasets. Hoewel zorgverleners over grote hoeveelheden persoonsgegevens van hun patiënten beschikken, zijn deze gegevens zeer gevoelig en gelden er strikte regels die bepalen hoe ze kunnen worden gebruikt en voor welk doel. Een ander probleem is dat deze gegevens vaak bevooroordeeld zijn en niet de volledige diversiteit van de patiëntenpool nauwkeurig weergeven, waardoor bepaalde segmenten van de bevolking vaker kunnen worden gediagnosticeerd.

Een veel ernstiger probleem is dat generatieve AI de neiging heeft om feitelijk onjuiste informatie te produceren, wat om voor de hand liggende redenen bijzonder lastig kan zijn binnen de context van de gezondheidszorg. Het gebrek aan transparantie en uitlegbaarheid met betrekking tot hoe AI-algoritmen tot een bepaalde beslissing komen, is nog een ander twistpunt. Hoe kunnen artsen vertrouwen hebben in de output van generatieve AI als ze de redenering erachter niet kennen? Of beter nog, kunnen patiënten erop vertrouwen dat de beslissing in hun belang is als artsen zelf niet kunnen uitleggen waarom een bepaalde ingreep moet worden uitgevoerd?

“Generatieve AI is een nieuw en spannend hulpmiddel om ons te helpen bij onze missie om de manier waarop onze praktijken uitstekende patiëntenzorg leveren te vereenvoudigen”.

Bill Lucchini, chief operating officer bij Nextech

Op bezoek bij de dokter met AI-assistent

Er is een groeiend aantal tools die artsen kunnen helpen enkele van de meer alledaagse taken te automatiseren, waardoor ze hun patiënten de volledige aandacht kunnen geven.

Een aantal bedrijven heeft AI-aangedreven tools ontwikkeld die specifiek gericht zijn op artsen. Generatieve AI-startup Tortus heeft bijvoorbeeld een virtuele assistent ontwikkeld met de naam Operating System Leverage in Electronic Records (O.S.L.E.R.), met als doel het genereren van klinische documentatie te automatiseren. Het maakt gebruik van spraakherkenningstechnologie om gesprekken tussen artsen en patiënten op te nemen en te transcriberen, en genereert automatisch samenvattingen van bezoeken, lab-aanvragen en suggesties voor medische classificaties aan het einde van elk bezoek. Hierdoor kunnen artsen zich volledig concentreren op de patiënt die voor hen zit in plaats van op hun computerscherm, waardoor de patiëntervaring wordt verbeterd en hun administratieve werklast tot een minimum wordt beperkt.

“Ik weet dat overwerkte, gestreste clinici niet de beste kwaliteit zorg kunnen leveren aan patiënten, en dat dit een negatieve invloed heeft op de ervaringen en resultaten van hun patiënten”, zegt Dr. Dom Pimenta, medeoprichter en chief executive officer van Tortus. “We hebben O.S.L.E.R opgericht om clinici te bevrijden van hun toetsenborden en de last van administratieve taken. De technologie zorgt voor een onmiddellijke verbetering van de betrokkenheid tussen een arts en een patiënt, wat de basis vormt van elk gezondheidszorgsysteem.” Om de effectiviteit van de tool in klinische omgevingen te beoordelen, is het bedrijf een partnerschap aangegaan met het Great Ormond Street Hospital, een van ’s werelds toonaangevende kinderziekenhuizen, waar O.S.L.E.R. zal worden gebruikt om notities en brieven in poliklinieken te documenteren.

Er zijn natuurlijk tal van bedrijven die producten ontwikkelen met vergelijkbare functionaliteiten. Een daarvan is het zorgtechnologiebedrijf Nextech, dat drie AI-tools aanbiedt die artsen kunnen helpen hun efficiëntie te verbeteren. De eerste is een virtuele assistent die patiënten online begroet, hun vragen beantwoordt en doktersafspraken inplant. De AI Scribe luistert daarentegen mee terwijl de arts met de patiënt communiceert en vult automatisch het dossier van de patiënt in met relevante medische informatie. Ten slotte stroomlijnt de AI Support-tool de toegang tot ondersteuningsbronnen en stelt artsen in staat om direct antwoord op hun vragen te krijgen. “Generatieve AI is een nieuw en spannend hulpmiddel om ons te helpen bij onze missie om de manier waarop onze praktijken uitstekende patiëntenzorg leveren te vereenvoudigen”, zegt Bill Lucchini, chief operating officer van Nextech.

Om niet achter te blijven op hun westerse tegenhangers, heeft het in Hong Kong gevestigde Centre for Artificial Intelligence and Robotics (CAIR) hun eigen AI-assistent voor artsen gelanceerd, genaamd Cares Copilot.  De tool is gebaseerd op Meta’s Llama 2 large language-model en kan veel verschillende soorten gegevens verwerken, waaronder tekst, afbeeldingen, video’s en spraak. Het kan ook MRI- en CT-scans analyseren, evenals echografiebeelden, waardoor artsen nauwkeurigere diagnoses kunnen stellen en de meest geschikte behandelingen kunnen vinden. De chatbot is getraind op miljoenen dossiers, waaronder medische literatuur, lesmateriaal en richtlijnen van experts, waardoor hij binnen enkele seconden toegang heeft tot relevante informatie. Misschien wel het meest opvallende is dat dit wordt gedaan met een nauwkeurigheid tot 95%, volgens CAIR.

“Het is niet langer de vraag of LLM’s artsen in de kliniek zullen vervangen – dat zullen ze niet doen – maar hoe mensen en machines zullen samenwerken om de geneeskunde voor iedereen beter te maken.”

Ethan Goh, een AI-onderzoeker in de gezondheidszorg bij het Clinical Excellence Research Center van Stanford

Geneeskunde voor iedereen beter maken

Experts zijn het er grotendeels over eens dat generatieve AI artsen kan helpen hun werk te doen, maar het is onwaarschijnlijk dat het hen volledig zal vervangen.

Hoewel de adoptie van generatieve AI in de gezondheidszorg nog in de kinderschoenen staat, zijn de meeste experts het erover eens dat dit een aanzienlijke impact kan hebben op de toekomst van de sector. “We kunnen deze technologie en alle gegevens die we over de patiënt verzamelen, gebruiken om inzichten te krijgen vanuit een multimodaal perspectief – inzichten uit zaken als kernspintomografie, echocardiogrammen en elektrocardiogrammen, die ik als mens misschien niet kan zien, maar AI wel en me in staat stelt om ernaar te handelen … nog voordat dingen gebeuren”, legt dr. Ashley Beecy, medisch directeur van AI-operaties bij NewYork-Presbyterian (NYP), een van de toonaangevende ziekenhuissystemen van New York, uit.

Waarschijnlijk het grootste directe voordeel van generatieve AI is het verminderen van de hoeveelheid tijd die artsen verliezen aan administratief werk. “Nadat ik een patiënt heb gezien, moet ik notities maken, bestellingen plaatsen, moet ik nadenken over de patiëntsamenvatting”, zegt Dr. Shiv Rao, oprichter en chief executive officer van AI-startup Abridge in de gezondheidszorg. “Dus wat deze technologie doet, is dat ik me kan concentreren op de persoon voor me – de belangrijkste persoon, de patiënt – want als ik op start druk, een gesprek voer en vervolgens op stop druk, kan ik mijn stoel draaien en binnen enkele seconden is de notitie er.”

Anderen zijn er snel bij om te benadrukken dat de technologie nog steeds bepaalde beperkingen heeft. “Heel vaak zijn deze AI-modellen niet op een inclusieve manier ontworpen, of hebben ze een aantal verborgen vooroordelen in de modellen”, legt Dr. Dhireesha Kudithipudi, oprichter en directeur van het MATRIX AI Consortium aan de Universiteit van Texas in San Antonio, uit. “In die contexten wordt menselijke tussenkomst belangrijk om de blinde vlekken die AI heeft te verminderen en te voorkomen dat deze vooroordelen worden vertaald in daadwerkelijke impact.” David Atashroo, chief medical officer van AI-aangedreven chirurgisch managementplatform Qventus, dringt ook aan op voorzichtigheid. “Dit betekent niet alleen het ontwikkelen van modellen met strenge kwaliteitscontroles, maar ook het opnemen van regelmatige beoordelingen door menselijke experts om hun prestaties te valideren”, zegt hij.

De meeste experts lijken het erover eens te zijn dat het zeer onwaarschijnlijk is dat generatieve AI menselijke artsen zal vervangen. “We weten dat AI de manier waarop gezondheidszorg wordt geleverd gaat veranderen. Dat gebeurt nu al”, betoogt dr. Bernard Chang, decaan voor medisch onderwijs aan de Harvard Medical School. “Ik geloof niet dat AI menselijke artsen zal vervangen, maar degenen die AI gebruiken, zullen zoveel capabeler zijn dan degenen die dat niet doen.” Ethan Goh, een AI-onderzoeker in de gezondheidszorg aan het Clinical Excellence Research Center van Stanford, deelt een vergelijkbare mening. “Het is niet langer de vraag of LLM’s artsen in de kliniek zullen vervangen – dat zullen ze niet doen – maar hoe mensen en machines zullen samenwerken om de geneeskunde voor iedereen beter te maken.”

Dat vinden dokters en patiënten van generatieve AI?

Hoewel de meerderheid van de artsen klaar is om generatieve AI te omarmen, lijken patiënten iets minder zeker te zijn over het idee.

Bijna elke arts zal je vertellen dat ze overwerkt zijn. Uit een enquête van februari 2024 van zorgtechnologiebedrijf Athenahealth blijkt dat meer dan 90% van de artsen zich regelmatig opgebrand voelt. Van hen wijt 60% hun worstelingen aan de hoeveelheid papierwerk die ze elke dag moeten invullen. Om de administratieve werklast bij te houden, werken artsen gemiddeld 15 uur per week buiten hun normale uren. Op de vraag of AI hen zou kunnen helpen dit probleem aan te pakken, antwoordde 83% van de respondenten positief.

Het lijkt erop dat een groeiend aantal artsen inspringt op de generatieve AI-technologie. Volgens een enquête uit april 2024 van informatiedienstenbedrijf Wolters Kluwer zegt 68% van de artsen enthousiast te zijn over de voordelen die generatieve AI voor hun branche kan opleveren.  Op de vraag wat die voordelen zouden kunnen zijn, zei 81% dat ze geloofden dat generatieve AI de interacties met patiënten zou kunnen helpen verbeteren, waarbij nog eens 68% aangaf dat het hen zou kunnen helpen sneller medische literatuur te doorzoeken, en 54% de overtuiging uitsprak dat het hen 20% of meer tijd zou besparen door patiëntgegevens samen te vatten. Misschien wel het belangrijkste is dat 40% van de respondenten zei dat ze klaar zijn om generatieve AI te gebruiken bij interactie met patiënten, terwijl bijna 90% zich er prettig bij zou voelen als ze wisten waar de gegevens vandaan kwamen.

Patiënten daarentegen lijken iets minder zeker van hun zaak. Uit een PYMNTS Intelligence-onderzoek uit 2023 bleek dat 60% van de respondenten zich ongemakkelijk voelt bij het idee dat hun zorgverlener AI gebruikt. 57% van de respondenten zei dat ze van mening waren dat het gebruik van AI voor diagnoses of behandelingsaanbevelingen een negatieve invloed zou kunnen hebben op de relatie tussen patiënt en zorgverlener. Ondanks deze zorgen heeft 42% interesse getoond in de implementatie van AI. De potentiële voordelen van AI gaan niet verloren voor patiënten: 40% zegt te geloven dat het zou helpen bij het verminderen van fouten, terwijl 38% gelooft dat het zou leiden tot betere resultaten voor de patiënt.

Al met al geven deze cijfers aan dat de adoptie van generatieve AI binnen de zorg de komende jaren zal blijven versnellen. Dit wordt verder ondersteund door de bevindingen van een enquête van het Capgemini Research Institute uit 2023, waaruit bleek dat 56% van de farmaceutische en gezondheidszorgorganisaties is begonnen met het verkennen van de potentie van generatieve AI, terwijl 37% al is begonnen met het werken aan enkele pilots. De generatieve AI-markt voor de gezondheidszorg zal naar verwachting groeien van 1 miljard dollar in 2022 tot bijna 22 miljard dollar in 2032, volgens PYMNTS Intelligence.

Moeten artsen zich zorgen maken over hun baan?

Generatieve AI zal in de toekomst een prominentere rol gaan spelen in de gezondheidszorg, maar artsen hoeven nog niet te vrezen voor hun baan.

Naarmate generatieve AI zich verder ontwikkelt, zal het waarschijnlijk een groeiend aantal taken overnemen die voorheen door artsen werden uitgevoerd. Betekent dit dat de technologie op een dag menselijke artsen volledig kan vervangen? Waarschijnlijk niet. Hoewel generatieve AI een ongekend vermogen heeft om enorme hoeveelheden gegevens snel te verwerken en verborgen inzichten aan het licht te brengen, mist het nog steeds bepaalde kwaliteiten die essentieel zijn voor effectieve medische zorg, zoals empathie en intuïtie. Een arts hanteert doorgaans een holistische benadering die uitgebreide medische kennis combineert met een genuanceerd begrip van de individuele behoeften en levensomstandigheden van de patiënt, iets dat generatieve AI nog steeds niet kan – en misschien wel nooit kan – repliceren.

Hoewel AI hun baan misschien niet zal overnemen, zal generatieve AI vrijwel zeker de manier waarop artsen werken veranderen. Artsen hoeven niet langer alledaagse taken uit te voeren, zoals het bijhouden van gegevens, maar kunnen meer energie besteden aan zinvolle omgang met hun patiënten, het verkennen van innovatieve behandelingsbenaderingen of zelfs verder studeren.  Dit laatste is vooral belangrijk omdat de toenemende implementatie van generatieve AI in de gezondheidszorg vereist dat artsen een nieuwe reeks vaardigheden verwerven die hen in staat zullen stellen de volledige potentie van de technologie te realiseren. Ze zullen niet alleen moeten leren hoe ze AI-tools moeten gebruiken, maar ook hoe ze hun output kritisch kunnen evalueren en hun beperkingen kunnen begrijpen om optimale resultaten voor hun patiënten te garanderen.

Geleerde lessen:

Het is duidelijk dat generatieve AI het potentieel heeft om een aantal van de uitdagingen aan te pakken die onze gezondheidszorgstelsels momenteel teisteren, zoals de toenemende vraag naar medische diensten en de administratieve lasten voor artsen. Door menselijke expertise te combineren met geavanceerde algoritmen kunnen ziekenhuizen het aantal diagnostische fouten aanzienlijk verminderen en ervoor zorgen dat elke patiënt de juiste behandeling krijgt.

  • Generatieve AI kan artsen helpen administratieve taken te automatiseren en nauwkeurigere diagnoses te stellen.
  • Het kan ook helpen om ziekten in een eerder stadium op te sporen, waardoor de kans op herstel van de patiënt toeneemt.
  • Hoewel het de productiviteit zou kunnen verhogen, is het onwaarschijnlijk dat generatieve AI menselijke artsen ooit volledig zal vervangen.
  • Uit een enquête van Wolters Kluwer uit april 2024 blijkt dat 68% van de artsen enthousiast is over de voordelen die generatieve AI kan opleveren voor de gezondheidszorg.
  • Uit een onderzoek van PYMNTS Intelligence uit 2023 bleek dat 60% van de consumenten zich ongemakkelijk voelt bij het idee dat hun zorgverlener AI gebruikt.

Hoe indrukwekkend generatieve AI ook mag lijken, we moeten rekening houden met de diepgaande ethische en maatschappelijke implicaties van het integreren van zo’n krachtig hulpmiddel in een industrie die zo intiem en precair is als de geneeskunde. Hoe gaan we om met privacy, verantwoordelijkheid en vertrouwen? Hoe beperken we de risico’s van het in stand houden van vooroordelen en zorgen we ervoor dat er geen negatieve gevolgen zijn voor de patiënten?

We zitten middenin een technologische revolutie en de trends, technologieën en innovaties die we verwachten zijn stuk voor stuk grensverleggend …

Gratis trendservice

Ontvang elke maand gratis de laatste inzichten, onderzoeksmateriaal, e-books, white papers en artikelen van ons onderzoeksteam!