In het kort
Decennialang zaten robots ‘opgesloten’ in fabrieken en magazijnen – als machines voor specifieke taken in gecontroleerde omgevingen. Maar door AI-doorbraken, goedkopere hardware en miljarden aan durfkapitaal, komt iets dat tot voor kort nog in de verre toekomst leek te liggen, rap dichterbij: een humanoïde robot die moeiteloos zijn weg vindt in ons huis en de vervelende klusjes van ons overneemt.
- Tesla’s Optimus leert huishoudelijke taken uitvoeren door naar video’s van mensen te kijken en je kunt hem instructies geven via je stem.
- De Figure 03 van Figure AI heeft hele ‘gevoelige vingers’: de sensoren detecteren al een druk van drie gram (het gewicht van een paperclip).
- De NEO van 1X is de eerste huishoudrobot die al te bestellen is (als pre-order), voor 20.000 dollar. Naar verwachting kunnen huishoudens in de VS hem dit jaar inzetten.
- Morgan Stanley voorspelt dat tegen 2035 één op de tien Amerikaanse huishoudens een humanoïde robot in huis heeft. Dat komt neer op zo’n 15 miljoen robots.
- Veiligheid, regelgeving, verzekeringen en acceptatie door de consument blijven grote hobbels die de uitrol kunnen vertragen.
Huishoudrobots zijn weliswaar nog niet helemaal klaar om zonder toezicht voor ons aan de slag te gaan, maar ze komen er aan. Met een bevolking die wereldwijd vergrijst en groeiende tekorten op de arbeidsmarkt kunnen humanoïde robots de economie draaiende houden en het leven betaalbaarder maken. Bovendien bieden ze een waardige manier voor ouderen om langer thuis te kunnen blijven wonen.
Inmiddels zijn we behoorlijk goed geworden in het bouwen van robots voor specifieke taken. Door de enorme magazijnen van Amazon glijden robots met hoge stellages vol producten die ze met mechanische precisie naar de juiste plek brengen. Robotarmen doen het las-, spuit- en montagewerk in de auto-industrie. In China zijn er zelfs fabrieken waar het licht niet meer aan hoeft; daar draait de productie dag en nacht door zonder dat er een mens aan te pas komt. Robots zijn dus niet meer weg te denken uit de moderne economie. Maar ondanks dat ze bekwaam zijn in wat ze doen, lijken de meeste van deze machines totaal niet op ons. Ze zijn ontworpen voor specifieke taken in uiterst voorspelbare omgevingen. De meeste zouden volledig de weg kwijt zijn zodra er iets onverwachts gebeurt. Een doos op de verkeerde plek, een deur die per ongeluk op een kier staat … en alles loopt in het honderd.
Robots voorbereiden op de echte wereld is makkelijker gezegd dan gedaan. Iets onbekends oppakken, door een rommelige ruimte navigeren, een instructie correct begrijpen: het zijn puzzels waar experts zich al tientallen jaren de tanden op stukbijten. Lange tijd was de hardware te duur en de AI nog niet slim genoeg. Maar het tij keert. Dankzij de nieuwste AI, betere sensortechnologie en een vloedgolf aan durfkapitaal ligt wat voorheen onmogelijk leek, nu plotseling binnen handbereik. Tientallen bedrijven zijn op dit moment verwikkeld in een race om als eerste een humanoïde robot op de markt te brengen voor gebruik in huis. In dit artikel onderzoeken we hoe het ervoor staat met huishoudrobots. Wat zit er achter deze innovatiegolf? En hoe lang duurt het nog voordat ook jij een robothulp in huis kunt halen?
Binnen tien jaar is het grootste bedrijf ter wereld een roboticabedrijf.
Brett Adcock, CEO van Figure AIO
Eindelijk vakantie in eigen huis
Een robot die je huis schoonmaakt, het vuilnis buiten zet en je avondmaaltijd kookt. Waar kunnen we ons ervoor aanmelden?
Voor iedereen die een bloedhekel heeft aan huishoudelijke klusjes: de ontwikkeling van humanoïde robots die ons in huis kunnen assisteren is in volle gang. Een van de opvallende projecten is Tesla’s Optimus. Aanvankelijk lachten veel mensen erom, omdat Tesla bij de aankondiging een danser in een pak op het toneel liet verschijnen die de robot moest voorstellen. Maar inmiddels is het uitgegroeid tot een project dat we serieus kunnen nemen. De nieuwste versie van Optimus draait op dezelfde neurale netwerkarchitectuur als de zelfrijdende auto’s van Tesla, maar het grote taalmodel Grok van xAI is eraan toegevoegd voor de gespreksinteractie. In de praktijk betekent dit dat de robot begrijpt wat je zegt of typt. Hij loopt maximaal acht kilometer per uur en kan ongeveer elf kilo dragen. Dat staat gelijk aan een tas met flink wat boodschappen of een gereedschapskist.
Halverwege 2025 lanceerde Tesla een video waarin we Optimus aan de slag kunnen zien met huishoudelijke taken. De robot voert de klusjes met vloeiende, doelgerichte precisie uit: hij deponeert een zak met afval in de container, neemt het aanrecht af, stofzuigt, roert in een pan die op het fornuis staat, scheurt een vel keukenrol af en sluit de gordijnen. In eerdere video’s zagen we Optimus al iemands bloeddruk meten, dozen een trap afdragen en een pizza klaarmaken. Volgens Tesla wordt dit alles aangestuurd door één enkel neuraal netwerk. De robot is niet handmatig geprogrammeerd en wordt niet op afstand bestuurd, maar heeft deze taken geleerd door video’s van mensen die dezelfde taken uitvoeren, te bekijken.
Tesla zegt dat de volgende stap voor Optimus is dat de robot direct leert van allerlei filmpjes die op het internet te vinden zijn. Het tempo waarin de robot nieuwe vaardigheden aanleert, kan dan enorm versnellen. Toen Musk Optimus in 2021 voor het eerst presenteerde, deed hij gewaagde beloftes: Optimus zou op je kinderen kunnen passen, boodschappen voor je kunnen doen en je persoonlijke maatje worden. Dat sciencefiction-scenario lijkt nu dichterbij, al is het maar de vraag of ouders hun kinderen aan een robot durven toe te vertrouwen. En met een prijskaartje tussen de 20.000 en 30.000 dollar is Optimus voorlopig alleen weggelegd voor de rijken, al heeft Musk geopperd dat de robot uiteindelijk ook te huren zal zijn.
De Mr. Carson van de 21e eeuw
Figure 03 leert nieuwe taken door de kunst af te kijken van mensen.
Figure 03, de derde generatie humanoïde van het in Californië gevestigde roboticabedrijf Figure AI, is een geduchte concurrent van de Optimus. De robot draait wasjes voor je, brengt je cocktails, ruimt je huis op, geeft de planten water. Hij draait op het door Figure AI ontwikkelde AI-systeem Helix. Middels ‘visie, taal en actie’ kan 03 zijn omgeving waarnemen, gesproken en geschreven opdrachten interpreteren en taken in realtime uitvoeren zonder voorgeschreven scripts. De robot leert door mensen te observeren en vervolgens zelf uit te vogelen hoe hij die acties kan repliceren.
Omdat een robot die in je huis bezig is veiligheidsrisico’s met zich meebrengt, heeft Figure AI het ontwerp aangepast. Geen harde buitenkant meer, maar zachte, wasbare stoffen en schuimrubber op de juiste plekken. Zodat als de robot onverhoopt met je in botsing komt, de schade meevalt. Het frame is 9% lichter en compacter dan dat van voorganger 02, waardoor de robot gemakkelijker kan manoeuvreren in de krappe ruimtes die kenmerkend zijn voor de meeste huizen, zoals smalle gangen en rommelige keukens.
Figure 03 zit boordevol hardware-upgrades. Dankzij een nieuw sensorsysteem heeft elke camera een 60% breder gezichtsveld en worden twee keer zoveel beelden per seconde waargenomen. De on-board processor krijgt daarmee visuele informatie binnen die heel gedetailleerd is. En dat zorgt er weer voor dat de robot zich nóg beter door ruimtes kan voortbewegen. De handen zijn voorzien van tactiele sensoren die zó gevoelig zijn dat ze een druk van drie gram kunnen voelen – het gewicht van een paperclip die op je vinger rust. Met camera’s in de handpalmen krijgt de robot direct visuele feedback als hij iets wil oppakken. Ook het audiosysteem is verbeterd: met een grotere speaker en beter geplaatste microfoon herkent de robot geluiden beter en reageert hij met heldere spraak.
En voor wie aan het uiterlijk hecht: de zachte buitenpanelen van de 03 zijn afneembaar en verwisselbaar. Zo kun je de robot aanpassen aan verschillende omgevingen. Als de batterij leeg raakt, stapt de robot automatisch op een draadloos laadstation. Tijdens het opladen wordt alle nieuwe data razendsnel doorgestuurd, zodat de volledige groep robots continu leert van elke uitgevoerde taak. De robot beweegt zich langzaam en gracieus door keukens en woonkamers, vouwt handdoeken op, laadt vaatwassers, ruimt tafels af en bedient huishoudelijke apparaten. De manier waarop hij met mensen omgaat, maakt ook indruk: beheerst, zonder haast en vloeiend. Alsof hij geïnspireerd is op Mr. Carson, de butler uit Downtown Abbey.
Je vriendelijke robothulpje
NEO is de eerste humanoïde huishoudrobot die al te koop is; voor $ 20.000 is hij van jou.
Optimus en Figure 03 zijn allebei indrukwekkend, maar nog niet op de markt verkrijgbaar. Dat geldt wel voor NEO, de humanoïde huishoudrobot van 1X, een van oorsprong Noors roboticabedrijf dat nu in Silicon Valley is gevestigd. Sinds oktober 2025 kan de schattig uitziende NEO, die wel iets van een grote lappenpop heeft, als pre-order besteld worden voor $ 20.000 (of $ 499 per maand). De eerste leveringen staan voor dit jaar (2026) in de Verenigde Staten gepland. Andere markten volgen in 2027. De Scandinavische roots van NEO komen terug in het minimalistische ontwerp. Zijn zachte, menselijke vormen zijn van top tot teen gehuld in 3D-polymeer. Met camera-ogen die wat van de grote ronde ogen van een vriendelijke hond hebben en handen die dankzij elastische motoren precies zo bewegen als de onze, is dit geen kille robot. Het lijkt best prettig om zoiets in je huiskamer te hebben rondlopen.
NEO weegt slechts 30 kilo, maar tilt met gemak ruim 68 kilo en kan 25 kilo dragen. De handen beschikken over 22 vrijheidsgraden, wat de 27 van een mensenhand dicht benadert. Dankzij een drietraps-luidsprekersysteem en vier microfoons verloopt de spraakinteractie moeiteloos. Wifi, bluetooth en 5G houden de robot verbonden met het 1X-netwerk voor continu leren en software-updates. Met een geluidsniveau van 22 decibel is hij stiller dan een koelkast. Hij draait op het ‘World Model’ van 1X. Dit is de cognitieve kern van de robot, waardoor hij taken kan uitvoeren waarvoor hij niet specifiek is getraind. Hij herkent wanneer er tegen hem wordt gesproken en gebruikt visuele context om zijn reacties te verbeteren. Hij ziet bijvoorbeeld ingrediënten op het aanrecht en doet suggesties voor wat er gekookt kan worden. Doordat NEO gesprekken uit het verleden onthoudt, worden de interacties door de tijd heen steeds persoonlijker.
Vanaf de eerste dag kan NEO taken uitvoeren zoals de deur openen voor gasten, spullen voor je pakken en ’s avonds het licht uitdoen. Dankzij regelmatige software-updates wordt hij steeds slimmer. Wel een belangrijk punt: de robot is op dit moment nog niet volledig autonoom. Wanneer NEO iets tegenkomt dat het niet zelfstandig kan oplossen, valt hij terug op een ‘Expert Mode’-dienst. Menselijke operators sturen de robot dan op afstand aan. Dit hybride model dient als trainingsmechanisme: data uit de praktijk wordt direct teruggevoerd naar het systeem, zodat de robot steeds slimmer wordt.
“Om humanoïde robots echt te laten integreren in het dagelijks leven, moeten ze samen met mensen worden ontwikkeld, niet in isolement,” zegt Bernt Børnich, CEO van 1X. “In de huiskamer doen ze de praktijkervaring op waarmee ze écht slim en zelfstandig worden. Daar leren ze de nuances van het mensenleven: de deur openhouden voor ouderen, hoe je behoedzaam om een hond heen loopt en hoe je je aanpast aan dagelijkse onvoorspelbare situaties. Een robot die alleen in een fabriek of lab wordt ontwikkeld, zal dat essentiële begrip missen.”
Ik geloof dat de dag nadert waarop iedereen die het zich kan veroorloven, een humanoïde robot in huis heeft.
Adrian Cheok, a Professor at the Nanjing University of Information Science and Technology
Binnenkort ook bij jou in huis?
Terwijl sommige experts ervan overtuigd zijn dat humanoïde robots de toekomst zijn, maken anderen zich grote zorgen over de veiligheid en de impact van deze technologie op de samenleving.
Hoe lang voordat humanoïde robots doodnormaal zullen zijn in onze huizen? Vraag eens rond en je krijgt totaal verschillende antwoorden. De ontwikkelaars zelf zijn natuurlijk het meest optimistisch over de toekomst van de huishoudrobot. “Binnen tien jaar is het grootste bedrijf ter wereld een roboticabedrijf,” voorspelt Brett Adcock, CEO van Figure AI. “In elk huis vind je straks een humanoïde robot die het huishoudelijke werk doet, zoals de vaatwasser uitruimen en het bed opmaken.” Volgens Adcock stopt het daar niet: hij voorspelt dat er miljarden mensachtige robots op aarde gaan rondlopen om het werk voor ons te doen, ook in de gezondheidszorg en in de ruimtevaart, waar ze ons gaan helpen met het bouwen van kolonies op andere planeten.
Ondanks dat we dit soort beweringen in het licht moeten zien van het feit dat ontwikkelaars als Adcock enorm hebben geïnvesteerd in deze technologie, is er ook bijval uit andere hoek. De Amerikaanse bank Morgan Stanley voorspelt dat rond 2035 ongeveer 10% van de Amerikaanse huishoudens een humanoïde robot heeft – zo’n 15 miljoen stuks – en dat het gebruik ervan eind jaren 30 en in de jaren 40 van deze eeuw snel zal toenemen. Adrian Cheok, hoogleraar aan de School of Automation van de Nanjing University of Information Science and Technology, is eveneens optimistisch: “Ik geloof dat de dag nadert waarop iedereen die het zich kan veroorloven, een humanoïde robot in huis heeft. In het begin zijn ze wellicht wat prijzig, maar de prijzen zullen snel dalen en er zal een enorme makt voor ontstaan omdat mensen beginnen in te zien hoe handig ze zijn voor alle dagelijkse klusjes.”
Niet iedereen is echter even enthousiast. Er zijn nog flink wat twijfels over hoe praktisch en betaalbaar de robots zijn. Is het niet vooral een hele kleine groep die er van profiteert? “Deze technologie heeft een enorme potentie om waarde toe te voegen en iets goeds te brengen, maar als het alleen de grote bedrijven rijker maakt, is dat geen gewenste uitkomst,” zegt Hans Peter Brondmo, voormalig vicepresident bij Google’s Everyday Robot-project. Volgens hem ligt het probleem niet in de technologie, maar gaat het om een maatschappelijke uitdaging: “We moeten ons afvragen hoe we de lusten en lasten in de toekomst gaan verdelen.”
En dan is er nog de vraag die steevast opduikt zodra het gespreksonderwerp verschuift van de fabrieksvloer naar ons eigen huis: veiligheid. “Als een robot voor je kookt, vertrouw je hem dan met een scherp mes of een pan kokend water?” vraagt futuroloog Tom Cheesewright zich af. “Deze robots zijn bovendien fysiek erg sterk en in staat je te verwonden. We gaan straks ongetwijfeld sensationele verhalen in de kranten zien over mensen die de sjaak zijn door hun robot.” Cheesewright vergelijkt de situatie met de discussie over de zelfrijdende auto. “We onderschatten hoe complex deze uitdagingen zijn. De techniek is het probleem niet meer; de uitdagingen zijn nu vooral economisch en maatschappelijk van aard. Denk aan de noodzaak van goede regelgeving, verzekeringen en simpelweg de acceptatie door de consument.”
Conclusie
Huishoudrobots hebben duidelijk nog een lange weg te gaan. Hoe spectaculair de demonstraties ook zijn, er gaapt een diepe kloof tussen een gelikte presentatie en een robot die zelfstandig zijn weg vindt in de chaos van een echt huishouden. Toch, als de ontwikkeling in de robotica hetzelfde tempo volgt als die van AI de afgelopen jaren, kan het opeens heel snel gaan.
De wereldbevolking bereikt naar verwachting halverwege deze eeuw zijn piek en zal daarna krimpen, waardoor er minder menselijke arbeidskrachten zullen zijn. Als robots het werk van mensen gaan overnemen, kan economische groei vastgehouden worden, ondanks een krimpende beroepsbevolking. De prijzen van producten en diensten kunnen fors omlaag gaan, wat voor iedereen, ongeacht iemands inkomen, een hogere levensstandaard kan betekenen. En net zo belangrijk: met de toenemende vergrijzing kunnen huishoudrobots ervoor zorgen dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen, met behoud van eigenwaarde en regie. Of dit gaat gebeuren staat natuurlijk nog niet vast. Maar de grote investeringen en de vaart achter de ontwikkelingen wijzen naar één ding: de robots zijn in aantocht. De vraag is alleen in welk tempo, en of we er wel echt klaar voor zijn als ze hun intrede maken.