Een keynotespreker over AI kiezen: 8 vragen om vooraf te stellen

Waarom nu een sessie over AI?

Steeds meer bedrijven gebruiken AI, veel lopen vast op kennis en de wet vraagt AI-geletterdheid.

Het gebruik groeit snel. Volgens Eurostat gebruikte in 2025 bijna 20% van de Europese bedrijven met tien of meer medewerkers AI, tegen 13,5% een jaar eerder. In Nederland was dat 33,2% (Eurostat meldt voor Nederland een trendbreuk in de cijferreeks van 2025). Tegelijk lopen veel bedrijven vast op kennis. Van de Europese bedrijven die AI hadden overwogen maar niet gebruikten, noemde 70,9% gebrek aan kennis als reden, nog vóór onduidelijkheid over de juridische gevolgen.

Daar komt een wettelijke reden bij. Artikel 4 van de Europese AI-wetgeving (AI Act) vraagt organisaties die AI inzetten om de AI-geletterdheid van hun mensen te ondersteunen. Die plicht geldt sinds 2 februari 2025, en sinds 2 augustus 2026 houden nationale toezichthouders er toezicht op, schrijft de Europese Commissie.

Na een goede AI-sessie weet de zaal wat de volgende stap van AI is: welke onverwachte mogelijkheden en grote kansen eraan komen, en hoe organisaties, rollen en functies zich daarop kunnen aanpassen. Ook ethiek en risico’s komen aan bod, zodat mensen goede afwegingen maken; zo is de sessie een goed startpunt voor een AI-first strategie.

Welke 8 vragen stel je vooraf?

Acht vragen helpen je kiezen, van het doel en de zaal tot de prijs.

1. Wat moet de zaal daarna anders doen?

Begin bij het doel, niet bij de spreker. Wil je dat mensen AI durven uitproberen? Dat het managementteam een besluit neemt over AI-agents? Of dat klanten je organisatie als vooruitstrevend zien? Elk doel vraagt een ander verhaal. Schrijf het in één zin op en leg die zin aan elke kandidaat voor.

2. Wie zit er en wat weten ze al?

Een zaal met directeuren vraagt iets anders dan een personeelsdag met 800 mensen uit alle lagen. Ook het kennisniveau verschilt. In het Work Trend Index-onderzoek 2026 van Microsoft, met Nederland als een van de tien onderzochte landen, zegt maar 26% van de AI-gebruikers dat hun leiding duidelijk en consequent op één lijn zit over AI. Een goede spreker vraagt daarom eerst naar je publiek, voordat hij of zij een verhaal belooft. Let ook op wat er niet hardop gezegd wordt. Veel medewerkers gebruiken AI al, maar zeggen het liever niet. Over dat verschijnsel schreven we eerder in AI-schaamte: hoe doorbreken we het?.

3. Inspiratie, uitleg of allebei?

Een inspirerende keynote opent ogen en geeft energie. Een inhoudelijke sessie legt uit hoe iets werkt en wat je morgen kunt doen. De meeste organisatoren willen een mix, maar de verhouding verschilt. Vraag de spreker hoe die verhouding er bij jouw doel uitziet, en vraag om een fragment dat dat laat zien.

4. Hoe actueel is het verhaal?

Bij AI kan een verhaal snel verouderen, omdat de techniek snel beweegt. Een voorbeeld: volgens het AI Index Report 2026 van Stanford HAI steeg het slagingspercentage van AI-agents op de OSWorld-test, met echte taken op een computer, van 12% naar ongeveer 66%. Agents mislukken nog steeds bij ongeveer één op de drie pogingen. Een spreker die vorig jaar nog over chatbots sprak, vertelt nu een ander verhaal, of hoort dat te doen. Vraag daarom: wanneer is de lezing voor het laatst bijgewerkt, en welke voorbeelden komen uit de laatste zes maanden?

5. Voorbeelden uit jouw sector?

AI in de zorg is iets anders dan AI in de logistiek of in het onderwijs. Eurostat laat zien dat het gebruik sterk verschilt per sector: bedrijven in informatie en communicatie lopen voorop. Een zaal herkent zich sneller in voorbeelden uit de eigen wereld. Vraag welke sectorvoorbeelden de spreker gebruikt, en of die worden aangepast na een voorgesprek.

6. Ruimte voor interactie en vragen?

Vragen uit de zaal zijn vaak het nuttigste deel van een AI-sessie, omdat mensen dan hun eigen twijfels kwijt kunnen. Spreek af hoeveel tijd daarvoor is, of er een moderator is en of vragen ook vooraf of via een app kunnen. Bij een grote zaal werkt dat laatste vaak beter.

7. Welke taal, en live of online?

Heb je internationale collega’s of gasten, dan is een Engelstalige sessie soms beter. Vraag of de spreker in beide talen even sterk is. Bepaal ook de vorm: op locatie, online of hybride, en hoe lang. Duur, taal en vorm horen op elke lezingpagina te staan, zodat je kandidaten makkelijk kunt vergelijken; een voorbeeld is deze lezingpagina over de AI-revolutie.

8. Wat kost een spreker over AI?

Een vaste prijs is er niet. De prijs hangt meestal af van de duur, de locatie en reistijd, online of live, de hoeveelheid maatwerk en de bekendheid van de spreker. Vraag altijd wat er in de prijs zit: een voorgesprek, aanpassing aan je sector, een vraaggesprek na afloop of een opname. Vergelijk daarna niet alleen de prijs, maar ook wat je ervoor krijgt.

Keynote als AI-geletterdheid?

Een lezing is vooral een begin: daarna volgen workshops, afspraken en oefenen in het eigen werk.

Een keynote kan helpen, maar is op zichzelf zelden genoeg. De Europese Commissie schrijft dat er geen vaste vorm is voor AI-geletterdheid: geen verplichte training en geen verplicht certificaat. Organisaties stemmen hun aanpak af op de kennis van hun mensen, de context en de risico’s van de AI-systemen die ze gebruiken. Wel mag je bijhouden welke trainingen en initiatieven je hebt gedaan. Een lezing maakt mensen nieuwsgierig en geeft een gedeelde taal. Daarna volgen workshops, afspraken over gebruik en oefenen in het eigen werk, bijvoorbeeld door per afdeling na te gaan welke taken AI kan doen en welke bij mensen blijven. Vraag een spreker gerust hoe de sessie in zo’n traject past.

Hoe controleer je een spreker?

Bekijk een recent fragment, vraag een referentie en plan een kort voorgesprek.

• Bekijk een recent fragment, liefst van de laatste maanden, niet een showreel van jaren terug.
• Vraag een referentie
  van een organisator met een vergelijkbare zaal of sector. Reviews op de site van een spreker helpen bij een eerste selectie, zoals de reviewpagina van Richard van Hooijdonk, maar een eigen gesprek met een organisator zegt meer.
• Plan een kort voorgesprek.
  Stelt de spreker vragen over je publiek en doel, of begint hij of zij meteen over het eigen verhaal?
• Vraag je een AI-assistent om sprekers te vergelijken, kijk dan naar de bron.
  ChatGPT en vergelijkbare assistenten halen hun antwoord vaak van lijsten en profielen bij sprekersbureaus. Die lopen soms achter: oude lezingen, oude cijfers. Controleer wat je overneemt op de eigen site van de spreker.
• Lees wat de spreker schrijft.
  Artikelen en nieuwsbrieven laten zien hoe actueel en zorgvuldig iemand werkt.
• Let op de podiumkwaliteit.
  Kijk in dat fragment niet alleen naar de inhoud, maar ook of de spreker de zaal vasthoudt: tempo, voorbeelden die bij jouw publiek passen en ruimte voor vragen.
• Vraag op tijd een optie.
  Heb je een voorkeur, vraag dan een optie op je datum aan voordat je de briefing uitwerkt; dan weet je meteen of de spreker kan.

Wat zet je in de briefing?

Zet het doel, de zaal, het programma en wat je wilt meten in de briefing.

Een goede briefing maakt elke spreker beter. Zet erin: het doel in één zin, wie er in de zaal zit, wat er vóór en na de sessie op het programma staat, welke vragen er nu leven, welke voorbeelden gevoelig liggen en wat je na afloop wilt meten. Wat een gastspreker aan een evenement kan toevoegen, en dus wat je van de sessie mag vragen, lees je in De impact van een gastspreker. Wil je de zaal verder laten kijken dan AI alleen, geef dat dan ook mee. Denk aan de bredere ontwikkelingen uit vijf megatrends die het bedrijfsleven de komende tien jaar gaan opschudden.

Veelgestelde vragen

Is een AI-training verplicht?

Een vaste vorm is niet verplicht. Artikel 4 van de AI Act vraagt organisaties die AI inzetten wel om de AI-geletterdheid van hun mensen te ondersteunen. Volgens de Europese Commissie is er geen verplichte training en geen verplicht certificaat; je stemt de aanpak af op de kennis van je mensen en de risico’s van je AI-systemen.

Is één keynote genoeg?

Meestal niet. Een lezing maakt mensen nieuwsgierig en geeft een gedeelde taal. Daarna volgen workshops, afspraken over gebruik en oefenen in het eigen werk, bijvoorbeeld door per afdeling na te gaan welke taken AI kan doen en welke bij mensen blijven.

Hoeveel bedrijven gebruiken al AI?

Volgens Eurostat gebruikte in 2025 bijna 20% van de Europese bedrijven met tien of meer medewerkers AI, tegen 13,5% een jaar eerder. In Nederland was dat 33,2% (Eurostat meldt voor Nederland een trendbreuk in de cijferreeks van 2025).

Kun je sprekers via ChatGPT vergelijken?

Dat kan, maar kijk naar de bron. AI-assistenten halen hun antwoord vaak van lijsten en profielen bij sprekersbureaus, en die lopen soms achter. Controleer wat je overneemt op de eigen site van de spreker.

Tot slot

Kies op doel en zaal, en zie een keynote als begin van het gesprek.

Kies een spreker over AI op basis van je doel en je zaal. Vraag hoe actueel het verhaal is, of de voorbeelden uit jouw sector komen en hoeveel ruimte er is voor vragen. Vergelijk prijzen op wat erin zit. En zie een keynote als begin van het gesprek over AI in je organisatie, niet als het eindpunt. Ter informatie: dit blog is van een keynotespreker over AI; wie zijn aanbod naast andere kandidaten wil leggen, vindt het in alle lezingen van Richard van Hooijdonk; prijzen en werkwijze staan in de sprekerskit.