In het kort
De druk op vliegvelden en grenscontroles neemt toe. Er wordt meer gereisd dan ooit en de beveiliging moet, met alle dreigingen in de wereld, steeds strakker. Met handmatige paspoortcontrole is het tempo niet meer bij te houden. Biometrische technologie wordt steeds vaker ingezet als oplossing en de eerste resultaten zijn veelbelovend.
- Het vliegverkeer groeit jaarlijks met 3,1%. In 2043 komen er vier miljard passagiers meer bij; een aantal waar de huidige vliegvelden niet op zijn berekend.
- Drie op de vier reizigers laten hun paspoort liever in hun zak en kiezen voor biometrie. En als het tot minder wachten leidt, steunt 90% het gebruik van deze technologie.
- Air New Zealand test een nieuw systeem met een digitaal ID. Hiermee laadt je je paspoortgegevens in een app en hoef je niet steeds opnieuw je paspoort te laten zien.
- De Amerikaanse douane gebruikt op acht grote vliegvelden de technologie van iProov om binnenkomende reizigers in minder dan drie seconden te checken. De wachttijd is daardoor met 65% afgenomen.
- Orlando International Airport test momenteel een ‘contactloze gang’ die reizigers bij de gate identificeert terwijl ze er doorheen lopen.
Nu deze technologie op grote schaal ingezet gaat worden, komen er ook vragen op over het veilige beheer van de data – onze biometrische gegevens. Hoe gaan we hier verantwoord met om? De keuzes die we vandaag maken over de infrastructuur op vliegvelden, raken honderden miljoenen reizigers. De beleidsmatige en ethische discussies hierover zijn dus net zo belangrijk als de technische.
Er zijn weinig dingen die kunnen tippen aan het vooruitzicht van een ontspannen vakantie in het verre buitenland. Je hebt ervoor gespaard, alles eromheen gepland en je dagdroomt al maanden voor vertrek over dat zonovergoten strand aan die turkooisblauwe zee waar je straks met je blote voeten overheen loopt. Eindelijk even weg uit de dagelijkse sleur! Totdat je op het vliegveld staat en de werkelijkheid toeslaat. Want hoe geweldig je bestemming ook is, reizen blijft een gedoe: aanschuiven in de rij, paspoort in de hand, braaf antwoorden op vragen over je plannen en ondertussen vurig hopen dat ze jou niet uitkiezen voor die uitgebreide security-check. En die veiligheidsmaatregelen lijken alleen maar strenger te worden vanwege het terrorisme en transnationale dreigingen.
De druk die op het luchthavenpersoneel staat is enorm. Stel je voor: als douanebeambte moet je urenlang documenten checken, gezichten scannen en menselijk gedrag peilen. Dat vraagt constant om een scherp beoordelingsvermogen. Maar als je op één dag al honderden paspoorten hebt bekeken, slaat de vermoeidheid toe en is de kans groter dat je een fout maakt. Voeg daar nog versnipperde informatiesystemen aan toe, en je hebt een recept voor vertraging. Op piekmomenten zorgt dit voor lange wachttijden, gefrustreerde reizigers en overbelast personeel.
Juist daarom wint biometrische identificatie terrein. Het biedt namelijk iets waar traditionele methoden moeite mee hebben: een razendsnelle, betrouwbare verificatie die niet afhankelijk is van papieren documenten, het menselijk geheugen of giswerk. In dit artikel duiken we in de manier waarop vliegvelden wereldwijd biometrie inzetten en wat de gevolgen daarvan zijn voor jou als reiziger.
Biometrie: de nieuwe standaard bij de grens?
Het luchtverkeer blijft groeien: in 2043 komen er 4 miljard reizigers bij. Biedt biometrie een oplossing voor de drukte op vliegvelden?
Tijdens de coronapandemie werd het even een stuk stiller in de lucht, maar de luchtvaartsector is inmiddels weer aan een flinke klim begonnen. En het ziet ernaar uit dat we de komende jaren een recordgroei gaan zien. IATA, de International Air Transport Association, verwacht dat de vraag naar vliegreizen tegen 2050 meer dan verdubbeld zal zijn. Volgens het gematigde scenario wordt een jaarlijkse groei van 3,1% verwacht. Tegen 2043 zouden er maar liefst 4 miljard extra reizigers in het vliegtuig kunnen stappen. Het wordt dus nóg drukker in de lucht. Goed nieuws voor de toerismesector. Voor vliegvelden is het een ander verhaal. De infrastructuur op veel luchthavens barst nu al uit zijn voegen, en de naderende stormloop aan reizigers maakt dat er niet beter op.
We stipten het al even aan: de drukte bij de paspoortcontrole is enorm. Van douanebeambten wordt verwacht dat ze voor een snelle doorstroom van reizigers zorgen én tegelijkertijd een hoog beveiligingsniveau handhaven, terwijl het aantal reizigers stijgt en de dreigingssituatie voortdurend verandert. Omdat identiteitschecks op de meeste plekken nog handmatig gebeuren, kost dit veel tijd. Het leidt tot ellenlange wachtrijen, gemiste aansluitingen en een flinke dosis stress bij zowel de douanebeambten als reizigers.
Voordelen van het gebruik van biometrische technologie
Biometrische technologie helpt de druk van de ketel te halen, met name op overvolle locaties met beperkte ruimte. Door verouderde systemen en handmatige processen te vervangen door biometrische oplossingen wordt de werkdruk voor het personeel verlaagd, kunnen reizigers snel door naar hun gate en wordt de veiligheid naar een hoger plan getild. Het is dan ook geen verrassing dat overheden wereldwijd bezig zijn om biometrische technologie in te zetten bij grenscontroles.
Reizigers zelf zijn ook enthousiast. Volgens IATA’s Global Passenger Survey 2024 verkiest 75% van de ondervraagde reizigers biometrie boven het laten zien van een paspoort. Maar liefst 90% is voorstander van biometrische checks als de controle daardoor sneller gaat. Wie er al ervaring mee heeft, is zeer te spreken: de tevredenheidsscore ligt op 84%. Uit de Airport Experience Research 2025 van Airport Dimensions blijkt zelfs dat 62% van de reizigers bereid is extra te betalen voor premiumdiensten die de wachttijden op luchthavens verkorten.
“Digitale identiteitsverificatie zorgt voor een vlottere reis, met betere beveiliging dankzij versleutelde gegevens en klanten die beslissen welke informatie ze willen delen.”
Jeremy O’Brien, Air New Zealand’s Chief Customer and Digital Officer
Snel door de controle met de digitale ID van Air New Zealand
Air New Zealand heeft een nieuwe digitale ID-oplossing ontwikkeld waarmee je snel door de verschillende controlepunten kunt.
Ga je op vliegreis naar Verweggistan, dan moet je regelmatig je paspoort uit je tas halen. Bij het inchecken, de gate, het overstappen, en weer bij aankomst. Elke keer krijg je te maken met een andere partij die je identiteit controleert – van de luchtvaartmaatschappij en de luchthaven tot douane-instanties en partners. Je reis voelt daardoor een beetje als een aaneenschakeling van losstaande bureaucratische situaties, waarbij elk controlepunt extra tijd kost en wat wrijving met zich meebrengt.
Air New Zealand gooit het over een andere boeg. De luchtvaartmaatschappij heeft, samen met verschillende partners, een digitale identiteitsverificatie ontwikkeld die in de Air NZ-app zit ingebouwd en die op dit moment wordt getest. Je laadt simpelweg je paspoortgegevens in de goed beveiligde app en deelt deze als je online incheckt. Daarna kun je op bepaalde punten op de luchthaven vliegensvlug door de biometrische controle. Het systeem vult paspoortgegevens automatisch in, geeft aan welke documenten je nodig hebt en koppelt je geverifieerde informatie aan elke stap van je reis.
Op de luchthaven kijk je even naar de camera en wordt je gezichtsscan vergeleken met de pasfoto die al vanuit je digitale wallet is gedeeld; dit duurt maar enkele seconden en maakt herhaalde documentcontroles overbodig. Je bepaalt zelf wat je deelt en wanneer. “We willen het reizen van begin tot eind gemakkelijker te maken. Dat betekent minder documentcontroles, minder wachttijd en meer gemak,” vertelt Jeremy O’Brien, hoofd klantenservice en digitale zaken bij Air New Zealand. “Deze test laat zien dat digitale identiteitsverificatie voor een vlottere reis zorgt, met betere beveiliging dankzij versleutelde gegevens en klanten die beslissen welke informatie ze willen delen.”
In drie seconden door de Amerikaanse douane met iProov
Verschillende grote Amerikaanse luchthavens zetten een biometrisch systeem in waarmee je de grens in een paar seconden kunt passeren.
Als het om biometrische technologie op luchthavens gaat, neemt de Verenigde Staten een flinke voorsprong op de rest van de wereld. Niet heel verbazingwekkend, gezien het enorme aantal internationale reizigers dat jaarlijks naar het land reist (al zijn dat er recentelijk wat minder). De afgelopen jaren heeft de Amerikaanse douane (CBP) twee aan elkaar gerelateerde initiatieven gelanceerd: Seamless Border Entry (SBE) en Enhanced Passenger Processing (EPP). Deze zijn ingevoerd om de doorstroming van internationale passagiers te verbeteren en wachttijden te verkorten, zonder de werkdruk voor het CBP-personeel te verhogen. Beide systemen worden inmiddels op acht grote internationale luchthavens gebruikt, waaronder Miami, Los Angeles en Houston. Ze zijn gestoeld op de biometrische technologie van iProov die identiteitscontroles op aankomstpunten volledig automatiseert. CBP-medewerkers kunnen daardoor meer tijd besteden aan risicovollere gevallen en reizigers die extra hulp nodig hebben.
Als een reiziger richting de paspoortcontrole loopt, legt een camera het gezicht vast en vergelijkt het meteen met een officiële overheidsdatabase van paspoort- en visumfoto’s. Dit alles gebeurt terwijl de persoon gewoon doorloopt; de hele check is in minder dan drie seconden gepiept. “Reizigers zijn de grens over in een paar seconden, zonder lange wachtrijen of gezoek naar documenten,” zegt Andrew Bud, CEO van iProov. “Douanebeambten kunnen nu hele groepen tegelijk afhandelen, van gezinnen met kinderen tot reizigers in een rolstoel. Een betere reiservaring, minder wachten en een hogere doorloop per beambte: een win-win voor iedereen.” Met een snelheid van meer dan 12 personen per minuut laat iProov de traditionele e-gate (waar een check 30-40 seconden per persoon kost) ver achter zich.
“Het systeem is zo razendsnel dat reizigers al zijn geïdentificeerd voordat ze überhaupt bij de grenscontrole staan. De douanebeambte hoeft de reiziger dan alleen nog maar welkom te heten in het land,” aldus Dominic Forrest, CTO bij iProov. Sinds het systeem in mei 2025 live ging op Orlando International Airport, zijn de wachttijden daar met 65% gedaald. Voor 99% van de reizigers is de biometrische check in één keer raak, waardoor ze vaak al binnen twee minuten aan de andere kant van de douane staan. Forrest legt uit: “Dankzij de enorme efficiëntie van dit nieuwe systeem zijn wachtrijen korter en is de kans op een gemiste overstap een stuk kleiner. Douanebeambten kunnen reizigers met een laag risico sneller doorlaten, zodat er meer tijd en focus overblijft voor personen die extra controle vereisen.” De gegevens blijven te allen tijde vertrouwelijk; alle beelden worden versleuteld en rechtstreeks naar de systemen van de CBP gestuurd, en iProov heeft zelf nooit toegang tot deze gegevens.
“Door gezichtsherkenning te koppelen aan 3D-ruimtelijk inzicht, houden we mensen feilloos in het vizier, zelfs bij overlappende bewegingen, groepen die samen reizen of mensen die dicht op elkaar lopen.”
Joey Pritikin, hoofd Productontwikkeling bij Paravision
Nooit meer stilstaan dankzij de biometrische gang
Orlando International Airport test momenteel een ‘contactloze gang’. Die controleert de identiteit van reizigers zonder dat ze hun paspoort hoeven te tonen.
Van alle frustraties die vliegen met zich meebrengt, staan wachtrijen steevast bovenaan de lijst. Uit onderzoek van SITA blijkt dat 21% van de passagiers lange rijen als een van de grootste pijnpunten ervaart, na vluchtvertragingen en annuleringen. Hoewel biometrische technologie als dé oplossing wordt gezien, moeten reizigers daarvoor nog steeds vaak stoppen bij een kiosk, stilstaan voor een scan of een document ter controle overhandigen. Een nieuwe ontwikkeling die momenteel wordt getest op Orlando International Airport moet daar een einde aan maken. Reizigers die de Verenigde Staten verlaten, lopen op weg naar hun vlucht door een zogeheten ‘contactloze gang’. Geen poortjes of scanners meer, maar een subtiel afgebakende zone die is uitgerust met camera’s. Deze kunnen meerdere personen tegelijkertijd identificeren, terwijl iedereen gewoon in beweging blijft.
Het systeem is het resultaat van een samenwerking tussen de biometrische technologiebedrijven Paravision, AiFi en Embross. Dankzij een innovatieve combinatie van camera’s, AI, gezichtsherkenning en bewegingsdetectie vindt identiteitsverificatie plaats zonder dat je er als reiziger iets voor hoeft te doen. Het proces verloopt vrijwel onzichtbaar. Zodra reizigers de gate-medewerker naderen, leggen camera’s hun biometrische gegevens vast. Deze worden razendsnel vergeleken met overheidsregisters en fotodatabanken om zowel hun identiteit als hun toegangsrecht tot het land van bestemming te controleren. De gate-medewerker ontvangt de resultaten op een afzonderlijk scherm en kan zo nodig actie ondernemen zonder de doorstroom van passagiers te onderbreken.
“Met de Contactless Corridor tackelen we een van de lastigste kwesties binnen de biometrie: soepele identiteitsverificatie in de praktijk,” vertelt Joey Pritikin van Paravision. “Het kunnen scannen van een gezicht is niet genoeg; je moet begrijpen hoe mensen zich door een ruimte bewegen. Door gezichtsherkenning te koppelen aan 3D-ruimtelijk inzicht, houden we mensen feilloos in het vizier, zelfs in complexe situaties, zoals overlappende bewegingen, groepen die samen reizen of mensen die dicht op elkaar lopen. Dat maakt een echt contactloze ervaring mogelijk.” Het systeem draait gewoon op bestaande camera-infrastructuur. En de technologie kan ook buiten luchthavens goed ingezet worden. Ze is geschikt voor alle plekken waar je grote groepen mensen vlot en veilig langs een controlepunt wilt loodsen, zoals stadions en concertzalen.
Conclusie
Grenzen zijn altijd plekken geweest waar je reis even vertraagt. Je staat in de rij, geeft je paspoort af, beantwoordt een paar vragen en als je geluk hebt mag je snel door. De systemen die nu worden ontwikkeld, rekenen met die traagheid af: een grensovergang waar je doorheen gaat zonder dat je het echt merkt. En dat heeft voordelen. De rijen worden korter. Minder mensen missen hun aansluiting. Douanebeambten kunnen zich richten op reizigers die hulp nodig hebben of extra gecontroleerd moeten worden, in plaats van uur na uur dezelfde routinecontroles uit te voeren. Versleutelde gegevens nemen het werk over dat vroeger door vermoeide ogen werd gedaan. De meeste reizigers geven het een dikke duim omhoog.
Er zijn echter nog wat losse eindjes. Waar wordt al deze biometrische informatie opgeslagen en wie beheert de toegang? Wat als het systeem een fout maakt, of bij de één minder goed werkt dan bij de ander? En alleen grote vliegvelden kunnen de technologie inzetten; de kleintjes en de prijsvechters niet. Die kloof zal zich niet makkelijk dichten. Vertrouwen is ook belangrijk; het kost jaren om dat op te bouwen en je kunt het in één klap verliezen. Die vragen verdienen net zoveel aandacht als de technologie zelf. Pakken we deze uitdagingen goed aan, dan kunnen we straks vliegensvlug door de luchthaven.